آموزش برق ساختمان

با بسته آموزشی برق ساختمان ، یادگیری بسیار آسان است…

 

آموزش برق ساختمان

 

  • جهت یادگیری برقکاری ساختمان نیازی نیست حتما دوره های آموزشی طولانی مدت را آن هم با هزینه های بالا طی کنید… 
  • ضروری نیست زمان زیادی را همراه با یک برقکار با تجربه کار کنید
  • اگر جویای یک کار فنی و تخصصی هستید ولی نیاز به آموزش دارید…
  • چنانچه دانشجوی رشته برق هستید ولی تجربه کافی ندارید…
  •  اصلا نگران نباشید
  • نتیجه بیست سال تجربه و تخصص خود را در قالب یک پکیج کامل تقدیم می کنیم
  • تنها با ما همراه شوید تا حتی اگر ، مدتی قصد کار آموزی را دارید ، این مدت زمان ، بسیار کوتاه شود 

  با خرید پکیج  « آموزش برق ساختمان » و دسترسی به فایلهای مولتی مدیا، بهمراه نقشه های مربوطه در هر بخش ، همه آنچه را که در اجرای یک پروژه برق نیاز دارید در اختیار خواهید داشت و توانایی اجرای کامل صفر تا صد برق ساختمانی را پیدا میکنید.

بعد از این قادر به انجام کلیه پروژه های برق ساختمانی از قبیل اداری – تجاری و مسکونی خواهید بود …

.

با تماشای فصل اول در ادامه همین بخش ، خواهید دید که ما به همه جزئیات توجه کرده ایم و کاربر، خود را در محیط کار واقعی حس میکند.


 

دانلود فایل آموزش برق ساختمان دریافت پکیج جامع  آموزش برق ساختمان     

  قیمت دوره کامل : ۱۸۰٫۰۰۰ تومان

  •   جهت خرید پکیج و دریافت لینک دانلود پیام دهید : ۰۹۳۹۰۳۱۸۱۷۲


  محتوای آموزشی :

مقدمه : سرفصل محتویات پکیج آموزشی ( فایل نقشه مدارات + فایل آموزشی صوتی و تصویری)

عنوان : آموزش برق ساختمان

  ⇓ سرفصل مطالب آموزشی این دوره:

۱) شروع برقکاری ساختمان:

     ↵ الف) زمان شروع برقکاری – ب) ایجاد خط تراز لیزری – ج) انواع قوطی کلید – پریز  و نحوه قوطی گذاری + نصب کلید و پریز 

۲) شناخت انواع سیم و کابل:

     ↵ الف) انواع سیم و کابل – ب) جدول آمپر کابلها – ج) موارد استفاده انواع سیم و کابل

۳) اصول لوله گذاری و سیم کشی برق:

     ↵ الف) کاربرد لوله های فولادی، pvc، پلی آمید و فلکسی بل – ب) روش اصولی سیم کشی – ج) نکات و ترفندهای کاربردی – د) نقشه خوانی برق

۴) تابلو برق:

     ↵ الف) شناخت انواع تابلو برق – ب) مونتاژ تابلو برق آپارتمانی – ج) شناخت فیوزهای متداول + کلید محافظ جان + روش محاسبه مقدار جریان فیوز مینیاتوری

۵) آیفون صوتی و تصویری:

     ↵ الف) نصب آیفون صوتی – ب) نصب آیفون تصویری – ج) نصب سوییچر

۶) دوربین مدار بسته:

     ↵ الف) نصب دوربین مداربسته – ب) تنظیمات و نصب DVR – ج) کابل کشی و نصب BNC

۷) تلفن سانترال:

     ↵ الف) آشنایی با انواع سیستم سانترال + نصب دستگاه سانترال – ب) برنامه ریزی و کدهای باکس کم ظرفیت – ج) سیم کشی و بوق بندی باکس MDF مرکز تلفن

۸) پسیو شبکه کامپیوتر:

     ↵ الف) شناخت متعلقات شبکه – ب) نصب رک، هاب سوییچ، پانچ پنل، کیستون و سوکت شبکه  – ج) کابل کشی با کابل شبکه

۹) چاه ارت:

     ↵ الف) اجزای چاه ارت – ب) نحوه مونتاژ کامل چاه ارت


نورگستران شهر

فصل اول :

۱- زمان شروع به کار برقکار در ساختمان ——>    دریافت فایل رایگان

 


قسمت اول
قسمت دوم
سیمکشی

نمونه کار از پروژه های اخیر

سیمکشی برق

خدمات برق ساختمان

برقکار ساختمان

پیمانکار تاسیسات برق ساختمان

برقکار ساختمان

نور پردازی

سیمکشی برق

آموزش برق

برق ساختمان

دانستنیهای جالب برق

سیمکشی

طراحی الکترونیک

برقکاری ساختمان

راه اندازی شبکه کامپیوتر

برق ساختمان

کالای برق


آموزش برق ساختمان – زمان شروع برقکاری ساختمان


تاسیسات برق هر ساختمان در واقع از زیر بناهای مهم و قلب هر ساختمان به شمار می رود. هرچه ساختمان بزرگتر باشد در نتیجه حساسیت تاسیسات الکتریکال و پیچیدگی آن نیز بیشتر خواهد شد و اجرای کلیه عملیات اجرایی در رابطه با برق ساختمان و تاسیسات برق می بایستی با دقت بیشتر و مطابق با استانداردهای موجود(مبحث ۱۳ ساختمان و نشریه ۱۱۰ برق) انجام پذیرد .

قبل از شروع آموزش برق ساختمان لازم است با مراحل ساخت یک بنا آشنا شویم. مثل هر کاری دیگری ایجاد یک بنای ساختمانی، دارای مراحل مختلفی میباشد. به طور خلاصه می‌توان گفت که این مراحل شامل: طراحی ، ایجاد فونداسیون ، سفت کاری ، نازک کاری و نصبیات می باشد .از آنجا که موضوع آموزش، مربوط به تاسیسات برق ساختمان می شود در ابتدا لازم است بدانیم که زمان مناسب جهت شروع عملیات برقکاری یک ساختمان در حال اجرا ، کی و چه وقت باید آغاز شود و در کدام بخش از مراحل ساخت و ساز ، برقکار  میبایست شروع به کار کند ؟

در واقع زمان شروع عملیات برقکاری ساختمان میتواند از همان شروع مونتاژ فونداسیون باشد.در این مقطع برقکار می تواند سیم ارت را به فنداسیون و میلگرد های مربوطه آن وصل کند تا بعدها بتوان آن را به باکس ارت ساختمان متصل کرد(همبندی) .

البته می توان فعلاً از این مورد صرف نظر کرد و بعدها یک انشعاب از اسکلت ساختمان به باکس ارت منتقل نمود. به هر حال می بایست بعد از سفت کاری، چاه ارت ساختمان بر حسب استانداردهای موجود در پایین ترین نقطه ساختمان کنده شده و سپس به باکس ارت متصل گردد . بعد از آن ، هنگامی که دیوارهای دور ساختمان و همچنین تیغه چینی داخلی به پایان رسید و نیزعملیات  گچ و خاک بدنه انجام پذیرفت و همچنین لوله های آب ،فاضلاب،گاز و نیز کانال کشی تهویه مطبوع به پایان رسید، زمان اصلی شروع عملیات برقکاری ساختمان می باشد .

در ابتدای آموزش برق ساختمانی لازم است کمی با کلیات کار برق ساختمان آشنا شویم.

در یک نگاه کلی و به ترتیب اولویت ، مراحل اجرای تاسیسات برق در یک ساختمان ، اعم از مسکونی ، اداری و تجاری شامل موارد زیر می باشد:

  • جانمایی و علامت گذاری محل قرارگیری تمامی نصبیات مثل: کلید و پریزها ، آیفون تصویری ، ترموستات سیستم تهویه ، چراغهای روشنایی و مابقی لوازم.
  • ایجاد خط تراز جهت مشخص کردن ارتفاع نصبیات نسبت به کف تمام شده ساختمان و علامتگذاری آنها
  • شیارزنی و کنده کاری خطوط علامتگذاری شده بصورت افقی
  • قوطی گذاری و نصب تابلوهای برق
  • لوله گذاری و سینی گذاری
  • سیمکشی و کابل کشی داخل واحد و رایزر
  • نصب کلید – پریز و آیفون
  • نصبیات روشنایی و انواع سنسور روشنایی و اعلام حریق
  • نصب تابلوی کنتور ، تابلوهای برق مشاعات و تابلوی قدرت آسانسور و همچنین حفر و مونتاژ چاه ارت ، بسته به عملیات ساختمانی و شرایط کارگاه ، میتواند در حین انجام هر کدام از مراحل بالا اجرا گردد.

معمولا جانمایی کلیه نصبیات با توجه به نقشه و نظر کارفرما و با توجه به نیاز کاربر معین میشود. اصول کار به این ترتیب است که ابتدا محلهای نصب برای قوطیها و سایر نصبیات مشخص شده و توسط اسپری رنگ علامت گذاری میشوند.

بهتر است که از یک رنگ ثابت برای علامت گذاری در کل پروژه استفاده کنید. علامت گذاری را به روش استانداردی انجام دهید و سعی کنید کاراکترهایی مطابق با علامت‌های نقشه روی دیوار قرار دهید. بعد از اینکه کار علامت گذاری به پایان رسید نوبت به ایجاد خط تراز برای نصب قوطی ها می شود:

روش کار بدین صورت است که ابتدا ارتفاع کف تمام شده را از مهندس و یا کارشناس مستقر در ساختمان درخواست می نماییم. کف تمام شده به معنای نقطه صفر ارتفاع، بعد از اتمام عملیات ساختمانی و کف سازی می باشد. این نقطه برای برقکار بسیار حائز اهمیت است و می بایست به دقت و کاملا صحیح انتخاب شود، زیرا ارتفاع تمامی نصب ها، بر اساس همین نقطه به دست آمده اولیه صورت می پذیرد.

آموزش برقکاری ساختمان

مثلاً پریزها در ارتفاع ۳۰ سانتی متری از کف( نقطه صفر) و کلیدها در ارتفاع ۱۱۰ سانتی متر از نقطه مذکور قرار خواهند گرفت . مشخص است که اگر نقطه اصلی اولیه را اشتباه بدست اوریم و یا غلط علامت گذاری نماییم در پایان کار ارتفاع نصبیات ما از استاندارد مربوطه خارج هستند .

قبل از هر چیزی باید گفت که علت استفاده از خط تراز همسان شدن ارتفاع نصب قوطی‌های کلید و پریز و کلیه نصبیات دیگر در یک ارتفاع خاص می باشد در واقع وظیفه خط تراز، هم ارتفاع کردن و همسو کردن کلیه نصبیات مشابه هم می باشد.

به طوری که در انتهای کار و بعد از کف سازی ارتفاع کلید – پریز در اتاق خواب نسبت به کلید – پریز سالن هیچ تفاوتی نداشته باشد و همگی در یک خط دیده شوند.

آموزش برقکاری ساختمان

ممکن است به نظر برسد که نصب یک قوطی کلید و به دست آوردن ارتفاع انقدرها هم نیاز به دقت و اندازه گیری میلیمتری نداشته باشد و نیازی به تراز زدن کلیه نصبیات و این سری از کار ها نباشد و بتوان به وسیله یک متر کلیه ارتفاع را به دست آورد. ولی باید عنوان کرد که گذشته از تخصص، تفاوت در نتیجه کار یک برقکار حرفه ای و یک نفر غیر حرفه ای تنها در با سلیقه کارکردن و یا فقط اهمیت به زودتر تمام شدن کار در آن دو نفر می باشد.

خوب با توجه به این نکته مهم ، به سراغ نحوه علامتگذاری خط تراز میرویم :

ایجاد خط تراز به دو صورت امکان پذیر است و متداول می باشد :

یک، به وسیله شلنگ تراز که روشی قدیمی و وقت‌گیر است و دوم به وسیله دستگاه تراز لیزری که هم دقت و هم سرعت بالاتری را دارا می باشد.

با توجه به این مزیت ،موضوع آموزش ما هم استفاده از دستگاه تراز لیزری در ایجاد خط تراز می باشد.

بعد از پیدا کردن محل مورد نظر برای قرار گرفتن دستگاه و با توجه به ارتفاع از قبل تعیین شده ، دستگاه را نصب میکنیم. بعد از فیکس شدن ، در حالی که از کالیبر بودن و سالم بودن دستگاه مطمئن هستید ، آن را روشن کنید.

خط نوری تابیده شده به صورت افقی روی دیوارها ، نمایش دهنده کف قوطی های کلید و پریز ما در کل ساختمان می باشد .

خط تراز لیزری

به وسیله خط نور لیزر تابیده شده روی دیوار و نیز توسط یک عدد ماژیک و یا مداد، علامتی روی دیوار مربوطه ایجاد نمایید. این علامت ایجاد شده همان ارتفاع کف کلید و پریزها تا زمین می باشد.

بعد از ایجاد خط تراز می توان ابعاد قوطی های مورد نیاز را اندازه گرفت و علامت های آن را روی دیوار به وسیله یک خط‌کش قرار داد تا از روی این علامات برش‌های لازم در دیوار ایجاد گردد . این برش ها توسط دستگاه شیار زن و از بالا به پایین  و با دقت انجام می پذیرد .

خط تراز لیزری در برق ساختمان

برای کاستن از گرد و غبار ناشی از عمل شیارزنی بهتر است که دیوار را کمی مرطوب کنید و یک لوله خرطومی سایز ۵۰ مانند لوله خرطومی جاروبرقی، به خروجی دستگاه وصل نمایید . ولی به هر حال استفاده از دستگاه شیار زن گرد و غبار زیادی را ایجاد می نماید .

بعد از عملیات شیار زنی می توان به وسیله دستگاه هیلتی سبک و یا قلم و چکش با توجه به وسعت کار ، مابین شیارها را خالی کرد . عرض و عمق کنده کاری بستگی به تعداد قوطیها و حجم لوله ها دارد . به طور معمول وقتی از لوله پی وی سی با سایز ۱۳٫۵ استفاده می کنید می بایست روی لوله جسبیده به دیوار به اندازه یک سانتیمتر خالی مانده و در اصطلاح ملات خور باشد. این امر باعث می شود تا با گذشت زمان و تغییرات درجه حرارتی محیط ، روی گچ دیوار در محل لوله های کار شده داخل آن، ترک ایجاد نشود .

بعد از کنده کاری محل قوطی ها و لوله های برق، نوبت به نصب و فیکس کردن قوطی ها می رسد .

برای این کار ابتدا محل نصب قوطی ها را به وسیله آب خیس میکنیم تا ملات گچ وخاک بهتر بچسبد و نیز کمی دیرتر خشک شود.

از آنجا که در برقکاری اصطلاحا از ملات گچ زنده برای نصبها ، استفاده می گردد و در نتیجه زود خشک میشود،  بهتر است عملیات نصب خیلی سریع انجام گردد.

ابتدا کمی از ملات را به محل نصب قوطی ها زده و قوطی ها را روی محل فشار دهید تا کاملاً داخل حفره ایجاد شده فرو رود. سپس به وسیله یک شمشه از داخل بودن و همسطح بودن لبه های قوطی با سطح دیوار مطمئن شوید. از خط ترازی که قبلاً ایجاد شده و علامت گذاری کرده‌اید استفاده کنید و قوطی ها را در امتداد طرفین با دو سر خط تراز یکی نموده و هم تراز کنید .

سپس کلیه نقاط خالی اطراف قوطیها را به وسیله باقیمانده ملات پر کنید و بعد لوله های برق را در محل کنده کاری شده و بصورت عمودی ، طوری که یک سر آنها داخل قوطی قرار گرفته باشد جاسازی نمایید.

 نکته مهم این است که باید خیلی سریع ملات اضافی باقی مانده اطراف کار را تمیز کرد تا خشک نشود و کندن آنها با مشکل مواجه نگردد. در پایان عملیات نصب لازم است که ظرف ملات را تمیز کرده و برای استفاده مجدد آماده کنید .




آموزش برق ساختمان – اجرای چاه ارت


در سایتهای کامپیوتری زمین مناسب از دو بابت حائز اهمیت میباشد :
الف ـ حفاظت در مقابل صاعقه و اضافه ولتاژها
ب ـ هم پتانسیل بودن تجهیزات نصب شده در سایت وکارکرد صحیح آنها بخصوص تجهیزات دیجیتال و انتقال دیتا
با توجه به بکارگیری تجهیزات کامپیوتری جدید لازم است به موضوع ارت و روش اجرای اصولی آن اهمیت بیشتری داده شود تا در آینده از آسیب رسیدن به نیروی انسانی و تجهیزات کامپیوتری پیشگیری شده و از عملکرد صحیح تجهیزات اطمینان داشته باشیم .

لزوم استفاده از سیستم ارت :
به منظور حفاظت افراد و دستگاهها ، اضافه ولتاژهای تولید شده در بدنه که باعث صدمه دیدن دستگاهها و افراد میشود ، همچنین ولتاژهای بسیار زیاد و خطرناک ناشی از برخورد صاعقه با دکلهای کامپیوتری را باید در جایی خنثی نمائیم . به همین منظور استفاده از سیستم ارت و حفاظت از تجهیزات بسیار لازم و ضروری است بعلاوه با افزایش استفاده از سیستمهای دیجیتالی و حساس ، لزوم بازنگری در طراحی ، نصب و نگهداری سیستمهای حفاظتی گراندینگ وجود دارد.

به طور خلاصه اهداف بکارگیری سیستم ارتینگ یا گراندینگ عبارتند از :
الف ـ حفاظت و ایمنی جان انسان
ب ـ حفاظت و ایمنی وسایل و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی
ج ـ فراهم آوردن شرایط ایده ال جهت کار
د ـ جلوگیری از ولتاژ تماسی
ه ـ حذف ولتاژ اضافی
و ـ جلوگیری از ولتاژهای ناخواسته و صاعقه
ز ـ اطمینان از قابلیت کار الکتریکی

روشهای اجرای ارت یا زمین حفاظتی :

بطور کلی جهت اجرای چاه ارت و سیستم حفاظتی دو روش کلی وجود دارد که ذیلاً ضمن بیان آنها ، موارد استفاده و تجهیزات مورد نیاز هر روش و نحوه اجرای هر یک بیان میگردد .

١ـ اجرای چاه ارت در زمین عمقی :
در این روش که یک روش معمول می باشد از چاه برای اجرای ارت استفاده می شود.

٢ -اجرای چاه ارت در زمین سطحی:
در این روش سیستم ارت در سطح زمین (برای مناطقی که امکان حفاری عمیق در آنها وجود ندارد) و یا در عمق حدود ٨٠ سانتیمتر اجرا می گردد.

در چه شرایطی از روش سطحی برای اجرای ارت استفاده نمائیم ؟
در مکانهایی که:
ـ فضای لازم و امکان حفاری در اطراف سایت وجود داشته باشد .
ـ ارتفاع از سطح دریا پائین باشد مانند شهرهای شمالی و جنوبی کشور .
ـ پستی و بلندی محوطه سایت کم باشد .
ـ فاصله بین دکل و سایت زیاد باشد .
با توجه به مزایای روش سطحی اجرای ارت به این روش ارجحیت دارد .

اجرای چاه ارت به روش عمقی :

الف ـ انتخاب محل اجرای چاه ارت :
چاه ارت را باید در جاهایی که پایینترین سطح را داشته و احتمال دسترسی به رطوبت حتی الامکان در عمق کمتری وجود داشته باشد و یا در نقاطی که بیشتر در معرض رطوبت و آب قرار دارند مانند زمینهای چمن ، باغچه ها و فضاهای سبز حفر نمود.

ب- عمق چاه
با توجه به مقاومت مخصوص زمین ، عمق چاه از حداقل ۴ متر تا ٨ متر و قطر آن حدودا ٨٠ سانتیمتر می تواند باشد. در زمین هایی که با توجه به نوع خاک دارای مقاومت مخصوص کمتری هستند مانند نخاله های کشاورزی و رسی عمق مورد نیاز برای حفاری کمتر بوده و در زمینهای شنی و سنگلاخی که دارای مقاومت مخصوص بالاتری هستند نیاز به حفر چاه با عمق بیشتر می باشد. برای اندازه گیری مقاومت مخصوص خاک از دستگاههای خاص استفاده می گردد.
در صورتی که تا عمق ۴ متر به رطوبت نرسیدیم و احتمال بدهیم در عمق بیشتر از ۶ متر به رطوبت نخواهیم رسید نیازی نیست چاه را بیشتر از ۶ متر حفر آنیم . بطور کلی عمق ۶ متر و قطر حدود ٨٠ سانتیمتر برای حفر چاه پیشنهاد می گردد.

محدوده مقاومت مخصوص چند نوع خاک در جدول زیر آمده است.

نوع خاک مقاومت مخصوص زمین ( اهم متر )
باغچه ای ۵ الی ۵٠
رسی ٨ الی ۵٠
مخلوط رسی ، ماسه ای و شنی ٢۵ الی ۴٠
شن و ماسه ۶٠ الی ١٠٠
سنگلاخی و سنگی ٢٠٠ الی ١٠٠٠٠

ج ـ مصالح مورد نیاز
مصالح مورد نیاز و مشخصات آن برای اجرای چاه ارت ( روش عمقی ) و Rod آوبی ( روش سطحی ) در زیر آمده است:

١- میله برقگیر میله برقگیر به طول ۵/١متر و قطر آن١۶ میلیمتر وجنس آن مس خالص و نوک تیز باشد
٢ -بست میله برقگیر به سیم ارت جهت اتصال میله برقگیر به سیم ارت در نقاطی که ارتفاع دکل حدودا ٢٠ متر باشد

٣ -یوبولیت جهت استفاده در میله برقگیر
۴- بست سیم به دکل سیم نمره ۵٠ را به اندازه های لازم بریده و رشته رشته آرده جهت اتصال سیم ارت به دکل استفاده می نمائیم ۵ تسمه آلومینیومی یا مسی در اندازه ٣*٣٠*١٠٠ میلیمتر  جهت بستن میله برق گیر در دکل های مهاری
۶ -سیم مسی نمره ۵٠ متر ٧ رشته
٧- کابلشو نمره ۵٠ جهت اتصال سیستم ارت به شینه داخل سایت و یا اتصال پای دکلهای مهاری و خود ایستا به سیستم ارت
٨- بست لوله پلی اتیلن همراه پیچ و رولپلاک جهت اتصال لوله پلی اتیلن به دیوار
١٠- پودر انفجاری cadweld جهت جوش دادن سیم به صفحه یا سیم به میله ROD یا اتصال سیمها به یکدیگر در نقاطی که دسترسی به جوش نقره یا جوش برنج وجود ندارد .
١١- شینه مسی به ابعاد ٣*٣٠*٢۵٠ میلیمتر برای نصب در داخل سایت و اتصال دستگاهها به آن
١٢ -صفحه مسی ۵*.۵٠*۵٠ مورد استفاده در روش عمقی ×
١٣- مقره همراه پیچ و رولپلاک جهت اتصال شینه مسی به دیوار
١۴- پیچ و مهره نمره ٨ با واشر فنری و تخت جهت استفاده شینه مسی –پلیت-شینه پای دکل و …
١۵- بست سیم به صفحه مسی به منظورمحکم کردن اتصال سیم روی صفحه مسی
١۶- بست دو سیم نمره ۵٠ جهت اتصال دو سیم نمره ۵٠ روی زمین
١٧- پلیت مخصوص اتصال میله برقگیر به دکل برای دکل های خود ایستای ۶٠متری استفاده می گردد.
١٨- شینه مسی مخصوص پای دکل ٣*٣٠*١٠٠ برای وصل نمودن پای دکل های خود ایستای ۶٠متری به سیستم ارت
١٩- میله ROD در روش سطحی استفاده می گردد.
٢٠ -بست مربوط به سیم مسی و میله ROD برای اتصال سیم به میله برقگیر یاROD
٢١ -کرپی ابروئی همراه پیچ و مهره برای بستن میله برقگیر به دکل های ١٠٠ فوتی و دکل های خود ایستای لوله ای
٢٢- بنتونیت سوپر اکتیو برای روش عمقی و سطحی
٢٣- بست میله برقگیر به پلیت جهت اتصال میله برقگیر به پلیت در دکلهای خود ایستای۶٠متری

× : صفحه مسی به ابعاد ۵*./۴٠*۴٠ سانتیمتر برای مناطق شمالی آشور و ۵/٠*۵٠*۵٠ سانتیمتر برای مناطق نیمه خشک مانند تهران و ۵/٠*٧٠*٧٠ سانتیمتر برای مناطق آویری استفاده شده و محصول کارخانه مس شهید باهنر باشد . از صفحه مسی با ضخامت ٣ یا ۴ میلیمتر نیز می توان استفاده نمود.

د – اتصال سیم به صفحه مسی
اتصال سیم به صفحه مسی بسیار مهم می باشد و هرگز و در هیچ شرایطی نباید این اتصال تنها با استفاده از بست ، دوختن سیم به صفحه و یا … برقرار گردد.بلکه حتما باید سیم به صفحه جوش داده شود و برای استحکام بیشتر با استفاده از ٢ عدد بست سیم به صفحه ( ردیف ١۵ جدول مصالح مورد نیاز )بسته شده و محکم گردد.
برای جوش دادن قطعات مسی به یکدیگر از جوش برنج یا نقره استفاده شود و در صورت عدم دسترسی به این نوع جوش از جوش (Cadweld) استفاده گردد .

ه – حفر چاه ارت
با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه چاهی با عمق مناسب و در مکان مناسب (با توجه با راهنمای انتخاب محل چاه ارت ) حفر گردد. شیاری به عمق ۶٠سانتیمتر از چاه تا پای دآل برای مسیر سیم چاه ارت تا برقگیر روی دکل همچنین برای سیم ارت داخل ساختمان حفر نمائید. در صورتی که مسیر ٢ سیم مشترک باشد بهتر است مسیر دو سیم ایزوله گردند. همینطور مسیر سیمها باید کوتاهترین مسیر بوده و سیم میله برقگیر و ارت حتی الامکان مستقیم و بدون پیچ و خم باشد و نبایستی خمهای تند داشته باشد و در صورت نیاز به خم زدن سیم در طول بیش از ۵٠ سانتیمتر انجام گردد.

و – پر نمودن چاه ارت

-ابتدا حدود ٢٠ لیتر محلول آب و نمک تهیه و در کف چاه میریزیم بطوریکه تمام کف چاه را در برگیرد بعد از ٢۴ ساعت مراحل زیر را انجام می دهیم .
٢-به ارتفاع ٢٠ سانتیمتر از ته چاه را با خاک رس و یا خاک نرم پر مینمائیم.
٣ -به مقدار لازم (حدود ۴۵٠کیلو گرم معادل ١۵ کیسه ٣٠ کیلو گرمی)بنتونیت را با آب مخلوط کرده و بصورت دوغاب در می اوریم و مخلوط حاصل را به ارتفاع ٢٠ سانتیمتر از کف چاه میریزیم هر چه مخلوط حاصل غلیظ تر باشد کیفیت کار بهتر خواهد بود.
۴-صفحه مسی را به ٢ سیم مسی نمره ۵٠ جوش میدهیم این سیمها یکی به میله برقگیر روی دکل و دیگری به شینه داخل ساختمان خواهد رفت بنابراین طول سیم ها را متناسب با طول مسیر انتخاب می نمائیم.
۵ -صفحه مسی را بطور عمودی در مرکز چاه قرار می دهیم
۶ -اطراف صفحه مسی را با دوغاب تهیه شده تا بالای صفحه پر می نمائیم
٧ -لوله پلیکای سوراخ شده را بطور مورب در مرکز چاه و در بالای صفحه مسی قرار می دهیم و داخل لوله پلیکا را شن میریزیم تا ۵٠ سانتیمتر از انتهای لوله پر شود این لوله برای تامین رطوبت ته چاه می باشد و در فصول گرم سال تزریق آب از این لوله بیشتر انجام گردد. لازم بذکر است در مواردی که چاه ارت در باغچه حفر شده باشد و یا ته چاه به رطوبت رسیده باشد و یا کلا در جاهایی که رطوبت ته چاه از بالای چاه یا از پایین چاه تامین گردد نیازی به قراردادن لوله نمی باشد .
٨ -بعد از قراردادن لوله پلیکا به ارتفاع ٢٠ سانتیمتر از بالای صفحه مسی را با دوغاب آماد شده پر می نمائیم.
٩-الباقی چاه را هم تا ١٠ سانتیمتر بر سر چاه مانده ، با خاک معمولی همراه با ماسه یا خاک سرند شده کشاورزی پر می نمائیم و ١٠ سانتیمتر از چاه را برای نفوذ آب باران و آبهای سطحی به داخل چاه با شن و سنگریزه پر می نمائیم روئ چاه مخصوصا در مواقعی که از لوله پولیکا استفاده نمی گردد نباید آسفالت شده و یا با سیمان پر گردد.
١٠-داخل شیار های حفاری شده را با خاک سرند شده کشاورزی یا خاک نرم معمولی و یا خاک معمولی مخلوط با بنتونیت پر نمائید

نصب شینه و میله برقگیر
شینه داخل ساختمان باید توسط مقره هایی از دیوار ساختمان ایزوله گردد.قطر و طول شینه بستگی به تعداد انشعابات داخل ساختمان دارد .(تمامی تجهیزات داخل ساختمان بایستی بطور جداگانه و موازی به این شینه متصل گردد.)
در حالتی که دکل روی ساختمان قرار داشته باشد سیم میله برقگیر نبایستی از داخل ساختمان برده شود بلکه باید خارج از ساختمان سیم کشیده شود و همینطور مسیر عبوری سیم ارت به داخل ساختمان تا شینه ورودی ساختمان باید عایق دار باشد.
در پای دکل توسط بست ، سیم میله برقگیر به یکی از پایه های دکل خیلی محکم متصل شود و تا بالای دکل به میله برقگیر متصل گردد. لازم بذکر است مسیر میله برقگیر از کابلهایی که به آنتنها می روند باید جدا باشد .

 اجرای ارت به روش سطحی
هفت روش برای اجرای زمین سطحی وجود دارد که عبارتند از :
ای شبکه- ٧ الکتروشیمیایی- ۶ حلزونی- ۵ مختلط-۴ شعاعی ای پنجه-ROD 2-RING 3-١

اجرای ارت به روش ROD آوبی

مصالح مورد نیاز
مصالح مورد نیاز همانند روش عمقی می باشد با این تفاوت که به جای صفحه مسی از میله های مغز فولادی ۵/١ متری و با قطر ١۴ میلیمتر و با روکش مس استفاده می نمائیم.

روش اجرا
کانالی به عمق ٨٠ سانتیمتر و عرض ۴۵ سانتیمتر و طول X حفر می نمائیم طول کانال را به دو روش میتوان تعیین نمود.
الف – اندازه گیری مقاومت مخصوص خاک و انجام محاسبات لازم

ب – به روش تجربی که در ادامه شرح داده می شود.
ج- چنانچه سایت دارای دکل خود ایستا می باشد برای حفرکآانال از فاصله بین اتاق تجهیزات و دکل و همچنین اطراف دکل استفاده شود .

د- چنانچه دکل روی ساختمان قرارداشته حفاری با در نظر گرفتن اتاق دستگاه و دکل در مسیری که زمین رطوبت بیشتری دارد انجام گیرد.
ه – پس از آماده شدن کانال ٢ میله به فاصله ٣متر از یکدیگر در زمین میکوبیم به گونه ای که حدود ١۵ سانتیمتر از میله ها بیرون بمانند سپس ٢میله را با کابل مسی یا کابل برق به هم وصل نموده و با دستگاه ارت سنج مقاومت زمین ایجاد شده را اندازه میگیریم ، چنانچه مقاومت نشان داده شده با دستگاه بالای ۴ اهم بود میله دیگری به فاصله ٣ متراز میله دوم میکوبیم و با اتصالک٣ میله به هم مقاومت زمین ایجاد شده را اندازه گیری می نمائیم . اینکار را تا زمانی که مقاومت اندازه گیری شده به زیر ۴ اهم برسد ادامه می دهیم بعد از آنکه به تعداد کافی میله آوبیده شد سیمی را که به شینه مسی نصب شده در اتاق دستگاه متصل است به تک تک میله ها جوش داده و به سمت دکل میبریم.
و – برای پر نمودن کانال ابتدا با بنتونیت روی سیم مسی را پوشانده (در زمینهایی که رطوبت کافی ندارند) و سپس با خاک سرند شده کشاورزی یا خاک نرم کانال را پر می نمائیم.
ز – مقاومت زمین اجرا شده را اندازه گیری نموده و ثبت مینمائیم ( بعد ازپر کردن کانال مقاومت زمین اندازه گیری شده کاهش خواهد داشت و باید کمتر از ٣ اهم باشد.)

نکته : در مناطق سردسیر عمق کانال حفاری شده و بطور کلی مسیر عبور کابل مسی خیلی مهم می باشد و نباید در معرض یخبندان قرار گیرد . تاثیر کاهش درجه حرارت بر افزایش مقاومت سیستم زمین به شرح زیر می باشد .

دما بر حسب درجه سانتیگراد میزان مقاومت بر حسب اهم بر متر

٧٢ +٢٠
٩٩ +١٠
١٣٨ ٠
٧٩٠ -۵



آموزش برق ساختمان – همبندی چیست؟

 همبندی به معنی اتصال بخش های مختلف سیستم اتصال به زمین (ارت) به همدیگر جهت هم پتانسیل کردن بخش های مختلف تأسیسات الکتریکی با چاه ارت در ساختمان می باشد. 
مهندس ناظر برق در پروژه می بایست هم بندی را کنترل و گزارش نماید.

سیستم همبندی در پی و ستون اتصال  سیم مسی به میله گردها توسط بست های مسی میله ارت کوبیده می شود سیستم همبندی به آن متصل می شود و در آخر به چاه ارت متصل می شود.

هم بند کردن در چه بخش هایی از ساختمان انجام می شود؟

بر اساس مبحث ۱۳ مقررات ملی، در هر ساختمان کلیه قسمتهای زیر باید از نظر الکتریکی به یکدیگر متصل (همبندی)  گردند.

  1. قسمت های اصلی فلزی ساختمان، مانند اسکلت فلزی و آرماتورهای بتن (در صورت امکان)
  2. هادی حفاظتی کلیه وسایل و دستگاه های نصب ثابت و هادی های حفاظتی پریزها در سرویس های بهداشتی می بایست برای هم ولتاژ کردن هم بندی اضافی انجام شود همین هم بندی موارد زیر را شامل می شود:
    • وان یا زیر دوشی فلزی
    • لوله های آب سرد و گرم
    • بدنه های هادی وسائل نصب ثابت
    • لوله های فلزی فاضلاب
    • لوله های گاز، حرارت مرکزی یا هر نوع لوله دیگر
    • هادی های حفاظتی مدارهای پریز و روشنائی
  3. در آشپزخانه باید برای هم ولتاژ کردن هم بندی اضافه انجام شود، این هم بندی باید موارد زیر را شامل شود:
    یخچال، اجاق گاز، قفسه بندی فلزی، ظرفشوئی (سینک)، هر نوع وسایل برقی، لوله های آب سرد و گرم، لوله های فاضلاب، لوله های حرارت مرکزی، اجزای فلزی ساختمان ازجمله ستون ها، هادی های حفاظتی مدارهای پریز و روشنائی.
  4. ۱- کابل اصلی ارت

    ۲- سیم نول(N)

    ۳- لوله های اصلی فلزی آب

    ۴- لوله های اصلی گاز

    ۵- لوله های قایم (رایزرها) تأسیسات از هر نوع

    ۶- قسمتهای اصلی فلزی ساختمان مانند: اسکلت فلزی و آرماتورهای بتن مسلح

    ۷- الکترودهای اصلی و فرعی اتصال زمین

    بخش های هم بندی:

    بطور کلی و خلاصه همبندی به دوبخش هم بندی اصلی و اضافی تقسیم می شود که در ادامه تشریح می گردد.

    همبندی اصلی برای هم ولتاژ کردن

    یک هادی هم بندی اصلی باید کلیه قسمت های زیر را از نظر الکتریکی به یکدیگر وصل کند.
    • هادی حفاظتی اصلی
    • هادی اتصال به زمین
    • لول های اصلی فلزی آب
    • لوله های اصلی گاز
    • لوله های قائم (رایزرها) تأسیسات از هر نوع
    • قسمت های فلزی اصلی ساختمان مانند اسکلت فلزی و آرماتورهای بتن.

    همبندی اضافی برای هم ولتاژ کردن

    هم بندی اضافی برای هم ولتاژ کردن باید کلیه قسمت های … را که به طور همزمان در دسترسند در بر گیرد از جمله:
    • کلیه نرده ها و پلکان و قسمت های فلزی استخر
    • کلیه بدنه های هادی دستگاه ها و لوازم و غیره که به صورت ثابت نصب شده باشند.
    • قسمت های هادی بیگانه از هر نوع

    hambandiezafi hamam - همبندی چیست و نکات کلیدی و دستورالعمل  آن  ویژه مهندسین ناظر تاسیسات برقی

    تصویر مدار همبندی

    hambandi - همبندی چیست و نکات کلیدی و دستورالعمل  آن  ویژه مهندسین ناظر تاسیسات برقی

    • مواد کاهنده مانند بنتونیت و سوپراکتیو مقاومت نسبت به نمک و ذغال ارجح می باشد.
    • مقاومت مجاز سیستم اتصال زمین فشار ضعیف حداکثر ۲ اهم می باشد.
    • قسمت های فلزی اصلی ساختمان مانند اسکلت فلزی و آرماتورهای بتن باید به چاه ارت متصل گردد.



آموزش برق ساختمان – صاعقه گیر

صاعقه گیر چگونه عمل می کند؟ و انواع آن کدامند؟          

 میله های ساده فرانکلینی : اولین واحد جذب که توسط فرانکلین بیشنهاد گردید، میله های ساده بودند که ضربه مستقیم صاعقه به اندازه طول میله ها، دور از ساختمان اتفاق می افتاد و شعاع حفاظتی این صاعقه گیرهای ساده در کلاسهای حفاظتی براساس تئوری زاویه محاسبه می گردید.

قفس فارادی : با گسترش ابعاد ساختمانها و با توجه به محدودیت های میله ساده ، قفس فارادی (Faraday Cage) جایگزین میله های ساده فرانکلینی شد، امروزه نیز اکثر استانداردهای جهانی استفاده از قفس فارادی را بهترین روش میدانند. در این روش سعی می شود ساختمان را در قفسی از هادیهای مسی یا فولادی محصور نمود.
صاعقه گیرهای یونیزه کننده هوا : طراحی و نصب این صاعقه گیر های براساس استاندارد NFC 17-102 انجام می گیرد ریشه این استاندارد نیز همان تئوری گوی غلطان است که در تمامی استاندارد ها از آن استفاده شده است. NFC 17-102 با وارد کردن پارامتر ΔL‌ در فرمول محاسبات، شعاع پوشش افزایش یافته صاعقه گیر را محاسبه می کند.
صاعقه گیر پس از نصب روی ساختمان، می بایست بوسیله هادیهای میانی Down Conductor از طریق سیم مسی بدون روکش به سیستم زمین متصل گردد.
مقاومت الکترود زمین صاعقه گیر می بایست زیر ۱۰ اهم باشد و پس از اجرا به شبکه هم بتانسیل کل سایت متصل شود.
در اجرای الکترود زمین هر صاعقه گیر می بایست از اقلامی چون صفحه های مسی، مواد کاهنده مقاومت (LOM) ، اتصالات جوش انفجاری استفاده نمود.

 حفاظت خارجی : حفاظت خارجی ساختمان در مقابل اصابت مستقیم رعد و برق که از سه قسمت ذیل تشکیل گردیده است :

۱-      برقگیر

۲-      هادی میانی

۳-      سیستم زمین

که هر کدام از موارد فوق دارای انواع محاسبات عدیده ای می باشد که به اختصار شرح داده می شود .



آموزش برق ساختمان – برقگیر


برقگیر وسیله ای است که در بالاترین نقطه ساختمان نصب گشته و اولین نقطه اصابت رعد و برق می باشد به دلیل این که رعد و برق از کوتاهترین فاصله بین ابر و زمین تخلیه می گردد . البته از نوک برقگیر نصب شده به زاویه ۴۵ درجه تا سطح افق را مخروط ایمنی می گویند و هر جسمی که در درون مخروط ایمنی قرار گیرد دیگر در معرض اصابت مستقیم صاعقه نخواهد بود و به همین دلیل است که دربعضی موارد برای پوشش کل ساختمان از چندین برقگیر  استفاده می گردد و حتی در استاندارد NFC 17-100 فرانسه برای حفاظت از کارخانجات پتروشیمی و نفت و … پیشنهاد گردیده که در اطراف ساختمان چهار دکل نصب و هر کدام از آن ها به وسیله سیم از سر به هم وصل شوند تا بدین صورت مخروط ایمنی با ضریب اطمینان بالا حاصل گردد. در حالت کلی می توان نصب برقگیرها را با توپولوژی ساده یا مش (Mesh) نمود .

برقگیر بر دو نوع است :

۱-      برقگیر غیرفعال ( پسیو )

۲-      برقگیر فعال ( اکتیو )

برقگیر غیرفعال شامل یک میله ساده نوک تیز است که دقیقاً مخروط ایمنی از نوک آن به فاصله ۴۵ درجه می باشد و در محاسبات عملی برای بالا رفتن اطمینان این زاویه را ۳۵ یا حتی پایین تر در نظر می گیرند . برقگیر فعال با فناوری مختلف ( خازنی ، اتمی و … ) هوای اطراف خویش را یونیزه می نماید و بدینوسیله ایمنی بیشتری را ایجاد می نماید . این نوع برقگیرها با توجه به توان ایمنی ایجادی به کلاس های ۱ ، ۲ و ۳ تقسیم می گردند.

در برقگیرهای فعال معمولاً سه مؤلفه کلاس حفاظتی ، شعاع حفاظت و ارتفاع برقگیر نسبت به سطح بایستی مورد توجه قرار گیرد. از نظر قیمت نیز برقگیرهای فعال گران تر هستند و می بایست در انتخاب برقگیر دقت نماییم تا مجهز به سیستم هادی میانی مناسب باشد تا برقگیر درست عمل کرده و موجب خسارت نشود.

هادی میانی :

ارتباط بین برقگیر و سیستم زمین توسط هادی میانی انجام می گیرد. با توجه به استاندارد NFC اگر ارتفاع ساختمان از ۲۸ متر بالاتر باشد یا این که طول ساختمان از ۲ برابر ارتفاع بزرگ تر باشد بایستی برای اتصال برقگیر به سیستم زمین از هادی میانی استفاده نمود. در مورد قطر هادی نیز استاندارد مصارف خانگی برای هادی میانی سیم ۵۰ مسی و برای مصارف صنعتی سیم های ۷۵ ، ۹۰ ، ۱۲۰ و … بسته به مؤلفه محتویات ساختمان می توان استفاده نمود.

یک نکته ضروری در مورد هادی میانی تخلیه جانبی است اگر هنگام نصب اتصالات هادی میانی به اندازه کافی دقت نگردد، امکان ایجاد اتصال کوتاه و تخلیه انرژی از مسیرهای نامناسب وجود دارد که خطر این مسئله می تواند بیشتر از خطر اصابت صاعقه باشد.

برای نصب هادی میانی از بست های مخصوصی استفاده می گردد که معمولاً از جنس مس یا استیل هستند و همچنین منطبق بر استاندارد اروپا فاصله هادی میانی از دیوار بایستی کمتر از یک دهم متر باشد.

سیستم زمین :

یکی از مهم ترین قسمت های اجرای چاه ارت سیستم زمین می باشدکه در مورد آن بحث شد

با اصابت رعد و برق به برقگیر انرژی آن به برقگیر منتقل می گردد و سیستم هادی میانی وظیفه دارد بدون تخلیه از مسیرهای نادرست از یک مسیر مناسب که در طراحی مدنظر بوده آن را به سیستم زمین منتقل کند و کار سیستم ارت به انتقال انرژی رعد و برق به زمین منتهی می شود.

با توجه به توضیح بالا معلوم می گردد که قسمت زمین سیستم ارت بایستی به نحوی تخلیه انرژی به زمین را در اسرع وقت انجام نماید و می دانید زمین مبداء توان است و دارای مقاومت صفر ، ولی به علت وجود لایه های پوسته زمین، در سطح زمین مقاومت آن دقیقاً صفر نیست و ما با ایجاد سیستم زمین مقاومت زمین را به صفر نزدیک می نماییم تا قابلیت جذب انرژی رعد و برق را داشته باشد. پس مهمترین مؤلفه یک سیستم زمین مقدار مقاومت آن است که هر چه پایین تر باشد بهتر است. برای سیستم های قدرت، مقاومت ارت زیر ۱۰ اهم قابل قبول می باشد ولی برای سیستم های حساس از قبیل سیستم های مخابراتی معمولاً مقاومت زیر ۳ اهم مدنظر است که در موارد خاص با توجه به پیشنهاد سازنده دستگاه این مقدار تغییر می یابد.



 آموزش برق ساختمان – آشنایی با تابلو برق و فیوزها


انواع تابلوهای برق از نظر ولتاژ

تابلوهای برق از نظر ولتاژ به دو دسته LV و MV تقسیم می شوند.تابلوهای LV در سطح زیر ۱۰۰۰ ولت و تابلوهای MV از ۱۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ ولت ساخته می شوند

انواع تابلوهای برق فشار ضعیف از نظر کاربرد

تابلوهای برق فشار ضعیف از نظر کاربرد را می توان به دسته های زیر تقسیم کرد ۱- تابلوهای فرمان موتوری که جهت کنترل موتورهای سه فاز ساخته می شوند ۲- تابلوهای توزیع صنعتی که جهت توزیع جریان در یک واحد صنعتی استفاده می شوند ۳- تابلوهای بانک خازنی که جهت اصلاح ضریب توان یک کارگاه ساخته می شوند ۴- تابلوهای توزیع مسکونی که برای توزیع جریان در یک واحدمسکونی ساخته می شوند ۵- تابلوهای کنترل صنعتی یا تابلوهای PLC که جهت کنترل اتوماتیک فرایندهای صنعتی کاربرد دارند ۶- تابلوهای مارشالینگ که ارتباط بین تابلوهای برق و سیستم کنترل مرکزی ( DCS ) را فراهم می کنند

تابلوهای برق داخل ساختمان

تابلوهای برق داخل ساختمان را به سه دستهٔ تابلوی تقسیم واحد، تابلوی عمومی و تابلوی اصلی (تابلوی کنتور) تقسیم می‌کنند.

تابلو فیوز داخل واحد

تغذیهٔ مدارهای روشنایی و پریزهای هر واحد مسکونی از این تابلو فراهم می‌شود. این تابلوها جایگزین جعبه‌های تقسیم پراکنده در ساختمان‌ها قدیمی شده‌اند. در این روش سیم‌کشی، سامانه‌های جریان‌ضعیف، تغذیهٔ روشنایی و پریزهای برق کاملاً از هم مجزا هستند و مزیت آن این است که در صورت بروز اتصالی یا خطا در بخشی از ساختمان، تنها همان بخش از مدار خارج می‌شود. این تابلوها معمولاً در ورودی ساختمان یا آشپزخانه نصب می‌شوند. محل قرارگیری این تابلو را می‌توان در پلان پریزهای ساختمان مشاهده کرد که با نماد DP نمایش می‌دهند

تابلوی عمومی

تابلوی عمومی به تابلویی گفته می‌شود که برق مکان‌های عمومی یک ساختمان که همهٔ ساکنان به آن دسترسی دارند (مانند راه‌پله، پارکینگ، آسانسور ،بام و حیاط و…) را فراهم می‌کند. این تابلو که باید برای همه در دسترس باشد معمولاً در پیلوت نصب می‌شود. در نقشه‌ها این تابلو را با GP نمایش می‌دهند. سیستم‌های آنتن مرکزی، آیفون، اعلام حریق، موتورخانه و آسانسور نیز از این تابلو تغذیه می‌شوند.

تابلوی کنتور

تابلوی اصلی یا تابلوی کنتور تابلویی است که در ورودی ساختمان قرار می‌گیرد و برق تمامی واحدها و فضاهای مشترک را تأمین می‌کند. این تابلو را در نقشه‌ها با MDP نشان میدهند.



آموزش برق ساختمان – فیوز


فیوز وسیله‌ای است که مدارهای الکتریکی را در برابر جریان غیر مجاز محافظت می‌کند. اگر جریانی بیش از جریان نامی از فیوز بگذرد فیوز می‌سوزد و بدین ترتیبجریان برق، قطع خواهد می‌شود. به عبارت ساده، فیوز یک وسیله حفاظتی است که در تجهیزات و مدارات الکتریکی به کار برده می‌شود تا در مواقعی که جریانی بیشتر از حد انتظار از وسیله عبور می‌کند، با سوختن فیوز مدار قطع شود تا تجهیزات دیگر آسیبی نبینند.  

نحوه عملکرد

عنصر اصلی ساخت فیوز، یک نوار فلزی است که در یک محفظه غیر رسانا قرار دارد. با عبور جریان بیش از حد مجاز، نوار فلزی ذوب می‌شود ومدار الکتریکی قطع می‌شود.

انواع فیوز

 انواع فیوزها از نظر سرعت عملکرد

فیوزها از نظر سرعت عملکرد به دو دسته کندکار و تندکار تقسیم می‌شوند.

  1. فیوزهای کندکار:این نوع فیوزها در برابر عبور جریان بیش از حد واکنش ملایم تری از خود نشان می‌دهند و برق را دیرتر قطع می‌کنند. با این‌همه واکنش این فیوزها در برابر جریان اتصال کوتاه تقریباً لحظه‌ای است.
  2. فیوزهای تندکار:این فیوزها زمان قطع کمتری نسبت به فیوزهای کندکار داشته و به همین دلیل در مصارف روشنایی استفاده می‌شوند.

انواع فیوزها از نظر ساختار

  1. فیوزهای فشنگی
  2. اتوماتیک (آلفا)
  3. مینیاتوری
  4. بوکسی
  5. کاردی (تیغه‌ای)
  6. شیشه‌ای یاکارتریج
  7. فیوزهای فشار

فیوزهای مینیاتوری

فیوزهای مینیاتوری نوعی از فیوزها هستند که می‌توانند مدارات را در برابر جریان اتصال کوتاه و جریان اضافه بار محافظت نمایند. یک فیوز از این نوع ازدو مکانیزم برای عملکرد خود استفاده می‌کند، تشخیص جریان اتصال کوتاه بوسیله یک سیم پیچ  دارای تعداد دور کم و قطر زیاد ومیباشد. تشخیص جریان اضافه به عهده یک فلز (بیمتال) می‌باشد که بوسیله عبور جریان مدت دار بیش از جریان نامی گرم شده و بر اثر خم شدن باعث عمل کنتاکت فیوز شده و مدار را قطع می‌کند.

فیوزهای مینیاتوری بر حسب نوع کاربرد به دو گروه تند کار و کند کار تبدیل می‌شوند. از فیوز تند کار جهت مدارهای روشنایی (غیر موتوی) و از فیوز کند کار جهت مدارات موتوری استفاده می‌شود. فیوز ترانسفورماتور که اغلب کت اوت(CUT OUT FUSE) نامیده می‌شود یک المنت است و چون با برداشتن تیغه فولادی یا نگهدارنده فیوز مدار مانند قطع یک کلید، باز می‌شود به آن کت اوت می‌گویند. فیوز کت اوت جهت حفاظت ترانسفورماتور در مقابل جریانهای زیاد احتمالی ناشی از اتصال کوتاه یا اضافه بار در شبکه فشار ضعیف و سیم پیچی‌های داخل ترانسفورماتور به کار می‌رود.

فیوزهای بوکسی

این فیوزها دارای فشنگی هستند که می‌تواند از نوع تندکار یا کندکار باشد. نوع تندکار معمولاً برای مدارهای روشنایی و نوع کندکار معمولاً برایالکتروموتورها به کار می‌رود که در اصطلاح به آن فشنگ موتوری می‌گویند. داخل فشنگ‌ها یک سیم حرارتی ذوب‌شونده هست که اطراف آن با خاک نرم کوارتز و ماسه پر می‌شود تا حرارت و جرقهٔ حاصل از سوختن سیم حرارتی را به خود جذب کند. فشنگ‌ها دارای یک پولک رنگی در انتهای خود هستند که پشت شیشهٔ کلاهک فیوز قرار می‌گیرد. این پولک با یک سیم نازک به سر فشنگ وصل شده که آمپر نامی آن را مشخص می‌کند، و پس از سوختن فیوز این پولک نیز به داخل آن می‌افتد.

تعیین جریان نامی فیوز از روی رنگ پولک آن

رنگ پولک

جریان نامی فیوز به آمپر

صورتی

۲

قهوه‌ای

۴

سبز

۶

قرمز روشن

۱۰

خاکستری

۱۶

آبی

۲۰

زرد روشن

۲۵

سیاه

۳۵

سفید

۵۰

مسی روشن

۶۳

نقره‌ای

۸۰

قرمز تیره

۱۰۰

زرد تیره

۱۲۵

مسی

۱۶۰

آبی

۲۰۰


آموزش برق ساختمان – ارتینگ و صاعقه گیر


اهداف بکارگیری سیستم ارت عبارتند از :

الف ـ حفاظت و ایمنی جان انسان

ب ـ حفاظت و ایمنی وسایل و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی

ج ـ فراهم آوردن شرایط ایده‌ال جهت کار

د ـ جلوگیری از ولتاژ تماسی

ه ـ حذف ولتاژ اضافی

و ـ جلوگیری از ولتاژهای ناخواسته و صاعقه

ز ـ اطمینان از قابلیت کار الکتریکی                                                               

 لزوم استفاده از سیستم ارتینگ در صنایع :

به منظور حفاظت افراد و دستگاهها ، اضافه ولتاژهای تولید شده در بدنه که باعث صدمه دیدن دستگاهها و افراد می‌شود ، همــــچنین ولتاژهای بسیار زیاد و خطرناک ناشی از برخورد صاعقه را باید در جایی خنثی نمائیم . به همین منظور استفاده از سیستم ارت و حفاظت از تجهیزات بسیار لازم و ضروری است بعلاوه با افزایش استفاده از دستگاههای الکتریکی و سیستمـــهای دیجیتالی و حساس ، لزوم بازنگری در طراحی ، نصب و نگهداری سیستمهای حفاظتی گراندینگ وجود دارد . 

الف ـ حفاظت در مقابل صاعقه و اضافه ولتاژها: همانطور که اشاره شد ولتاژهای ناخواسته که به هر دلیلی ( صاعقه ، اتصال کوتاه و … ) برروی تجهیزات بوجود آید، والبته خطرات بالقوه بسیار زیاد اعم از مالی و جانی در بر دارد، باید از طریق یک مسیر امن که همان یک سیستم ارتینگ مناسب و کارامد میباشد از مدار خارج شده و خنثی گردد .

ب ـ  هم پتانسیل بودن تجهیزات نصب‌ شده :  جهت هم پتانسیل بودن (همبندی)تجهیزات نصب‌ شده در سایت و کارکرد صحیح آنها بخصوص تجهیزات دیجیتال و انتقــــــــال دیتا و با توجه به بکارگیری تجهیزات کامپیوتری جدید لازم است به موضوع ارت و روش اجرای اصولی آن اهمیت بیشتری داده شود تا در آینده از آسیب رسیدن به نیروی انسانی و تجهیزات کامپیوتری پیشگیری شده و از عملکرد صحیح تجهیزات اطمینان داشته باشیم . 

 زمین اجرای ارتینگ :   

۱ـ زمین عمقی :

در این روش که یک روش معمول می باشد از چاه برای اجرای ارت استفاده می شود . که اصطلاحا به آن چاه ارت می گویند .

۲- زمین سطحی:
در این روش سیستم ارت در سطح زمین (برای مناطقی که امکان حفاری عمیق در آنها وجود ندارد) و معمولا در عمق حدود ۸۰ سانتیمتر اجرا می گردد و روش های مختلف دارد .

در چه شرایطی از روش سطحی برای اجرای ارت استفاده نمائیم ؟

 در مکانهایی که :
ـ فضای لازم و امکان حفاری در اطراف سایت وجود داشته باشد .
ـ پستی و بلندی محوطه سایت کم باشد .
ـ فاصله بین دکل و سایت زیاد باشد .
با توجه به مزایای روش سطحی اجرای ارت به این روش ارجحیت دارد .



آموزش برق ساختمان – آشنایی با سیستم ارتینگ و صاعقه گیر

روشهای اجرای ارت یا زمین حفاظتی :


بطور کلی جهت اجرای ارت و سیستم حفاظتی دو روش کلی وجود دارد که ذیلاً ضمن بیان آنها ، موارد استفاده و تجهیزات مورد نیاز هر روش و نحوه اجرای هر یک بیان می‌گردد .

۱ـ زمین عمقی :
در این روش که یک روش معمول می باشد از چاه برای اجرای ارت استفاده می شود.

۲- زمین سطحی:
در این روش سیستم ارت سنج در سطح زمین (برای مناطقی که امکان حفاری عمیق در آنها وجود ندارد) و یا در عمق حدود ۸۰ سانتیمتر اجرا می گردد. 
در چه شرایطی از روش سطحی برای اجرای ارت استفاده نمائیم ؟
 در مکانهایی که :
ـ فضای لازم و امکان حفاری در اطراف سایت وجود داشته باشد .
ـ ارتفاع از سطح دریا پائین باشد مانند شهرهای شمالی و جنوبی کشور .
ـ پستی و بلندی محوطه سایت کم باشد .
ـ فاصله بین دکل و سایت زیاد باشد .
با توجه به مزایای روش سطحی اجرای ارت به این روش ارجحیت دارد .

اجرای ارت به روش عمقی : 

الف ـ انتخاب محل چاه ارت :
چاه ارت را باید در جاهایی که پایین‌ترین سطح را داشته و احتمال دسترسی به رطوبت حتی‌الامکان در عمق کمتری وجود داشته باشد و یا در نقاطی که بیشتر در معرض رطوبت و آب قرار دارند مانند زمینهای چمن ، باغچه‌ها و فضاهای سبز حفر نمود.

ب- عمق چاه
با توجه به مقاومت مخصوص زمین ، عمق چاه از حداقل ۴ متر تا ۸ متر و قطرآن حدودا ۸۰ سانتیمتر می تواند باشد. در زمین هایی که با توجه به نوع خاک دارای مقاومت مخصوص کمتری هستند مانند خاکهای کشاورزی و رسی عمق مورد نیاز برای حفاری کمتر بوده و در زمینهای شنی و سنگلاخی که دارای مقاومت مخصوص بالاتری هستند نیاز به حفر چاه با عمق بیشتر می باشد. برای اندازه گیری مقاومت مخصوص خاک از دستگاههای خاص استفاده می گردد. در صورتی که تا عمق ۴ متر به رطوبت نرسیدیم و احتمال بدهیم در عمق بیشتر از ۶ متر به رطوبت نخواهیم رسید نیازی نیست چاه را بیشتر از ۶ متر حفر کنیم . بطور کلی عمق ۶ مترو قطر حدود ۸۰ سانتیمتر برای حفر چاه پیشنهاد می گردد.
محدوده مقاومت مخصوص چند نوع خاک در جدول زیر آمده است.

نوع خاک                           مقاومت مخصوص زمین ( اهم متر ) 
باغچه‌ای                                             ۵ الی ۵۰
رسی                                                 ۸ الی ۵۰ 
مخلوط رسی ، ماسه‌ای و شنی             ۲۵ الی ۴۰ 
شن و ماسه                                      ۶۰ الی ۱۰۰
سنگلاخی و سنگی                          ۲۰۰ الی ۱۰۰۰۰ 

ج ـ مصالح مورد نیاز
مصالح مورد نیاز و مشخصات آن برای اجرای چاه ارت ( روش عمقی ) و Rod کوبی ( روش سطحی ) در جدول زیر آمده است
ردیف            نوع جنس                                                       توضیحات
         
۱              میله برقگیر                                      میله برقگیر به طول ۵/۱متر و قطر آن۱۶ میلیمتر وجنس آن مس خالص و نوک تیزباشد

۲         بست میله برقگیر به سیم ارت                 جهت اتصال میله برقگیر به سیم ارت در نقاطی که ارتفاع دکل حدودا ۲۰ متر باشد 
۳                      یوبولیت                                  جهت استغاده در میله برقگیر
۴               بست سیم به دکل                          سیم نمره ۵۰ را به اندازه های لازم بریده و رشته رشته کرده جهت اتصال سیم ارت به دکل استفاده می نمائیم ۵           تسمه آلومینیومی یا مسی                   در اندازه ۳*۳۰*۱۰۰ میلیمتر عدد بکار گیری با یوبولیت جهت بستن میله برق گیر در دکل های مهاری 
۶           سیم مسی نمره ۵۰ متر                          
۷                   کابلشو نمره ۵۰                          جهت اتصال سیستم ارت به شینه داخل سایت و یا اتصال پای دکلهای مهاری و خود ایستا به سیستم ارت 
۸                  لوله پلی اتیلن ۴                          برای ایجاد پوشش عایق روی سیم مسی در محوطه و محل تردد 
۹          صفحه مسی ۵٫*۵۰*۵۰                    مورد استفاده در روش عمقی ×

۱۰        مواد کاهنده مانند بنتونیت                   ۱۰  الی  ۱۵   کسیه ۳۰ کیلویی

د – اتصال سیم به صفحه مسی 
اتصال سیم به صفحه مسی بسیار مهم می باشد و هرگز و در هیچ شرایطی نباید این اتصال تنها با استفاده از بست ، دوختن سیم به صفحه و یا  برقرار گردد.بلکه حتما باید سیم به صفحه جوش داده شود و برای استحکام بیشتر با استفاده از ۲ عدد بست سیم به صفحه ( ردیف ۱۵ جدول مصالح مورد نیاز )بسته شده و محکم گردد.برای جوش دادن قطعات مسی به یکدیگر از جوش برنج یا نقره استفاده شود و در صورت عدم دسترسی به این نوع جوش از جوش (Cadweld) استفاده گردد .

ه – حفر چاه ارت
با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه چاهی با عمق مناسب و در مکان مناسب (با توجه با راهنمای انتخاب محل چاه ارت ) حفر گردد. شیاری به عمق ۶۰سانتیمتر از چاه تا پای دکل برای مسیر سیم چاه ارت تا برقگیر روی دکل همچنین برای سیم ارت داخل ساختمان حفر نمائید. در صورتی که مسیر ۲ سیم مشترک باشد بهتر است مسیر دو سیم ایزوله گردند. همینطور مسیر سیمها باید کوتاهترین مسیر بوده و سیم میله برقگیر و ارت حتی الامکان مستقیم و بدون پیچ و خم باشد و نبایستی خمهای تند داشته باشد و در صورت نیاز به خم زدن سیم در طول بیش از ۵۰ سانتیمتر انجام گردد.

و – پر نمودن چاه ارت
-ابتدا حدود ۲۰ لیتر محلول آب و نمک تهیه و کف چاه میریزیم بطوریکه تمام کف چاه را در برگیرد بعد از ۲۴ ساعت مراحل زیر را انجام می دهیم .
۲-به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر از ته چاه را با خاک رس و یا خاک نرم پر مینمائیم.
۳- به مقدار لازم (حدود ۴۵۰کیلو گرم معادل ۱۵ کیسه ۳۰ کیلو گرمی)بنتونیت را با آب مخلوط کرده و بصورت دوغاب در میاوریم و مخلوط حاصل را به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر از کف چاه میریزیم هر چه مخلوط حاصل غلیظ تر باشد کیفیت کار بهتر خواهد بود.
۴-صفحه مسی را به ۲ سیم مسی نمره ۵۰ جوش میدهیم این سیمها یکی به میله برقگیر روی دکل و دیگری به شینه داخل ساختمان خواهد رفت بنابراین طول سیم ها را متناسب با طول مسیر انتخاب می نمائیم.
۵- صفحه مسی را بطور عمودی در مرکز چاه قرار می دهیم
۶- اطراف صفحه مسی را با دوغاب تهیه شده تا بالای صفحه پر می نمائیم
۷- لوله پلیکای سوراخ شده را بطور مورب در مرکز چاه و در بالای صفحه مسی قرار می دهیم و داخل لوله پلیکا را شن میریزیم تا ۵۰ سانتیمتر از انتهای لوله پر شود این لوله برای تامین رطوبت ته چاه می باشد و در فصول گرم سال تزریق آب از این لوله بیشتر انجام گردد. لازم بذکر است در مواردی که چاه ارت در باغچه حفر شده باشد و یا ته چاه به رطوبت رسیده باشد و یا کلا در جاهایی که رطوبت ته چاه از بالای چاه یا از پایین چاه تامین گردد نیازی به قراردادن لوله نمی باشد .
۸- بعد از قراردادن لوله پلیکا به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر از بالای صفحه مسی را 
با دوغاب آماد شده پر مینمائیم.
۹-باقیمانده چاه را هم تا ۱۰ سانتیمتر بر سر چاه مانده ، با خاک معمولی همراه با ماسه یا خاک سرند شده کشاورزی پر می نمائیم و ۱۰ سانتیمتر از چاه را برای نفوذ آب باران و آبهای سطحی به داخل چاه با شن و سنگریزه پر می نمائیم 
. روئ چاه مخصوصا در مواقعی که از لوله پولیکا استفاده نمی گردد نباید آسفالت شده و یا با سیمان پر گردد.
۱۰-داخل شیار های حفاری شده را با خاک نرم کشاورزی یا خاک نرم معمولی و یا خاک معمولی مخلوط با بنتونیت پر نمائید 

نصب شینه و میله برقگیر
شینه داخل ساختمان باید توسط مقره هایی از دیوار ساختمان ایزوله گردد.قطر و طول شینه بستگی به تعداد انشعابات داخل ساختمان دارد .(تمامی تجهیزات داخل ساختمان بایستی بطور جداگانه و موازی به این شینه متصل گردد.)
در حالتیکه دکل روی ساختمان قرار داشته باشد سیم میله برقگیر نبایستی از داخل ساختمان برده شود بلکه باید خارج از ساختمان سیم کشیده شود و همینطور مسیر عبوری سیم ارت به داخل ساختمان تا شینه ورودی ساختمان باید عایق دار باشد.
در پای دکل توسط بست ، سیم میله برقگیر به یکی از پایه های دکل خیلی محکم متصل شود و تا بالای دکل به میله برقگیر متصل گردد. لازم بذکر است مسیر میله برقگیر از کابلهایی که به آنتنها می روند باید جدا باشد .


 ارت و صاعقه گیر

 میله های ساده فرانکلینی : اولین واحد جذب که توسط فرانکلین بیشنهاد گردید، میله های ساده بودند که ضربه مستقیم صاعقه به اندازه طول میله ها، دور از ساختمان اتفاق می افتاد و شعاع حفاظتی این صاعقه گیرهای ساده در کلاسهای حفاظتی براساس تئوری زاویه محاسبه می گردید.

قفس فارادی : با گسترش ابعاد ساختمانها و با توجه به محدودیت های میله ساده ، قفس فارادی (Faraday Cage) جایگزین میله های ساده فرانکلینی شد، امروزه نیز اکثر استانداردهای جهانی استفاده از قفس فارادی را بهترین روش میدانند. در این روش سعی می شود ساختمان را در قفسی از هادیهای مسی یا فولادی محصور نمود.
صاعقه گیرهای یونیزه کننده هوا : طراحی و نصب این صاعقه گیر های براساس استاندارد NFC 17-102 انجام می گیرد ریشه این استاندارد نیز همان تئوری گوی غلطان است که در تمامی استاندارد ها از آن استفاده شده است. NFC 17-102 با وارد کردن پارامتر ΔL‌ در فرمول محاسبات، شعاع پوشش افزایش یافته صاعقه گیر را محاسبه می کند.
صاعقه گیر پس از نصب روی ساختمان، می بایست بوسیله هادیهای میانی Down Conductor از طریق سیم مسی بدون روکش به سیستم زمین متصل گردد.
مقاومت الکترود زمین صاعقه گیر می بایست زیر ۱۰ اهم باشد و پس از اجرا به شبکه هم بتانسیل کل سایت متصل شود.
در اجرای الکترود زمین هر صاعقه گیر می بایست از اقلامی چون صفحه های مسی، مواد کاهنده مقاومت (LOM) ، اتصالات جوش انفجاری استفاده نمود.

 حفاظت خارجی : حفاظت خارجی ساختمان در مقابل اصابت مستقیم رعد و برق که از سه قسمت ذیل تشکیل گردیده است :

۱-      برقگیر

۲-      هادی میانی

۳-      سیستم زمین

که هر کدام از موارد فوق دارای انواع محاسبات عدیده ای می باشد که به اختصار شرح داده می شود .

برقگیر :

برقگیر وسیله ای است که در بالاترین نقطه ساختمان نصب گشته و اولین نقطه اصابت رعد و برق می باشد به دلیل این که رعد و برق از کوتاهترین فاصله بین ابر و زمین تخلیه می گردد . البته از نوک برقگیر نصب شده به زاویه ۴۵ درجه تا سطح افق را مخروط ایمنی می گویند و هر جسمی که در درون مخروط ایمنی قرار گیرد دیگر در معرض اصابت مستقیم صاعقه نخواهد بود و به همین دلیل است که دربعضی موارد برای پوشش کل ساختمان از چندین برقگیر  استفاده می گردد و حتی در استاندارد NFC 17-100 فرانسه برای حفاظت از کارخانجات پتروشیمی و نفت و … پیشنهاد گردیده که در اطراف ساختمان چهار دکل نصب و هر کدام از آن ها به وسیله سیم از سر به هم وصل شوند تا بدین صورت مخروط ایمنی با ضریب اطمینان بالا حاصل گردد. در حالت کلی می توان نصب برقگیرها را با توپولوژی ساده یا مش (Mesh) نمود .

برقگیر بر دو نوع است :

۱-      برقگیر غیرفعال ( پسیو )

۲-      برقگیر فعال ( اکتیو )

برقگیر غیرفعال شامل یک میله ساده نوک تیز است که دقیقاً مخروط ایمنی از نوک آن به فاصله ۴۵ درجه می باشد و در محاسبات عملی برای بالا رفتن اطمینان این زاویه را ۳۵ یا حتی پایین تر در نظر می گیرند . برقگیر فعال با فناوری مختلف ( خازنی ، اتمی و … ) هوای اطراف خویش را یونیزه می نماید و بدینوسیله ایمنی بیشتری را ایجاد می نماید . این نوع برقگیرها با توجه به توان ایمنی ایجادی به کلاس های ۱ ، ۲ و ۳ تقسیم می گردند.

در برقگیرهای فعال معمولاً سه مؤلفه کلاس حفاظتی ، شعاع حفاظت و ارتفاع برقگیر نسبت به سطح بایستی مورد توجه قرار گیرد. از نظر قیمت نیز برقگیرهای فعال گران تر هستند و می بایست در انتخاب برقگیر دقت نماییم تا مجهز به سیستم هادی میانی مناسب باشد تا برقگیر درست عمل کرده و موجب خسارت نشود.

هادی میانی :

ارتباط بین برقگیر و سیستم زمین توسط هادی میانی انجام می گیرد. با توجه به استاندارد NFC اگر ارتفاع ساختمان از ۲۸ متر بالاتر باشد یا این که طول ساختمان از ۲ برابر ارتفاع بزرگ تر باشد بایستی برای اتصال برقگیر به سیستم زمین از هادی میانی استفاده نمود. در مورد قطر هادی نیز استاندارد مصارف خانگی برای هادی میانی سیم ۵۰ مسی و برای مصارف صنعتی سیم های ۷۵ ، ۹۰ ، ۱۲۰ و … بسته به مؤلفه محتویات ساختمان می توان استفاده نمود.

یک نکته ضروری در مورد هادی میانی تخلیه جانبی است اگر هنگام نصب اتصالات هادی میانی به اندازه کافی دقت نگردد، امکان ایجاد اتصال کوتاه و تخلیه انرژی از مسیرهای نامناسب وجود دارد که خطر این مسئله می تواند بیشتر از خطر اصابت صاعقه باشد.

برای نصب هادی میانی از بست های مخصوصی استفاده می گردد که معمولاً از جنس مس یا استیل هستند و همچنین منطبق بر استاندارد اروپا فاصله هادی میانی از دیوار بایستی کمتر از یک دهم متر باشد.

سیستم زمین :

یکی از مهم ترین قسمت های سیستم ارتینگ سیستم زمین می باشدکه در مورد آن بحث شد

با اصابت رعد و برق به برقگیر انرژی آن به برقگیر منتقل می گردد و سیستم هادی میانی وظیفه دارد بدون تخلیه از مسیرهای نادرست از یک مسیر مناسب که در طراحی مدنظر بوده آن را به سیستم زمین منتقل کند و کار سیستم ارت به انتقال انرژی رعد و برق به زمین منتهی می شود.

با توجه به توضیح بالا معلوم می گردد که قسمت زمین سیستم ارت بایستی به نحوی تخلیه انرژی به زمین را در اسرع وقت انجام نماید و می دانید زمین مبداء توان است و دارای مقاومت صفر ، ولی به علت وجود لایه های پوسته زمین، در سطح زمین مقاومت آن دقیقاً صفر نیست و ما با ایجاد سیستم زمین مقاومت زمین را به صفر نزدیک می نماییم تا قابلیت جذب انرژی رعد و برق را داشته باشد. پس مهمترین مؤلفه یک سیستم زمین مقدار مقاومت آن است که هر چه پایین تر باشد بهتر است. برای سیستم های قدرت، مقاومت ارت زیر ۱۰ اهم قابل قبول می باشد ولی برای سیستم های حساس از قبیل سیستم های مخابراتی معمولاً مقاومت زیر ۳ اهم مدنظر است که در موارد خاص با توجه به پیشنهاد سازنده دستگاه این مقدار تغییر می یابد.

آموزش برق ساختمان – پسیو شبکه های کامپیوتر


 سر سوکت شبکه 

برای سوکت زدن از دو استاندارد متفاوت T-568A و T-568B استفاده می گردد . نحوه عملکرد دو مدل فوق یکسان بوده و تنها تفاوت موجود به رنگ زوج هائی است که به یکدیگر متصل می شوند.در کابل های UTP از کانکتورهای استاندارد و چهار زوج سیم بهم تابیده استفاده می گردد :

زوج اول : آبی و سفید/ آبی

زوج دوم : نارنجی و سفید /نارنجی

زوج سوم : سبز و سفید/ سبز

زوج چهارم : قهوه ای و سفید/ قهوه ای

در شبکه های ۱۰۰/۱۰ Mbit از زوج های دو و سه استفاده شده و زوج های یک و چهار رزو شده می باشند . در شبکه های گیگااترنت از تمامی چهار زوج استفاده می گردد. کابل های CAT5متداولترین نوع کابل UTP بوده که دارای انعطاف مناسب بوده و نصب آنان بسادگی انجام می شود .

ایجاد یک کابل UTP به منظور اتصال کامپیوتر به هاب ( معروف به کابل های Straight )

اترنت عموما” با استفاده از هشت کابل هادی به همراه هشت پین ماژولار plugs/jacks ، داده را حمل می کند . کانکتور استاندارد، RJ-45 نامیده شده و مشابه کانکتور استاندارد RJ-11 است که در تلفن استفاده می گردد. یک رشته کابل CAT5 یا cat6 شامل چهار زوج سیم بهم تابیده است که هر زوج دارای دو رشته سیم با رنگ هائی خاص است . (یک رشته رنگی و یک رشته سفید با نواری به رنگ رشته زوج مربوط ) . به منظور تسهیل در امر نگهداری ، می بایست به اندازه ضروری سیم های بهم تابیده را از حالت پیچش خارج نمود ( مثلا” حدود یک سانتیمتر ) . زوج های در نظر گرفته شده برای اترنت ده و یکصد مگابیت به رنگ نارنجی و سبز می باشند . از دو زوج دیگر ( رنگ قهوه ای و آبی ) می توان به منظور یک خط اترنت دوم و یا اتصالات تلفن استفاده نمود . به منظور کابل کشی کابل های UTP از دو استاندارد متفاوت با نام T-568B ( یا EIA ) و T-568A ( یا AT&T ، ۲۵۸A ) ، استفاده می گردد . تنها تفاوت موجود بین آنان ترتیب اتصالات است .

شماره پین های استاندارد T568A

 در استاندارد T568A ، اتصالات سبز و نارنجی برعکس شده است ، بنابراین زوج های یک و دو بر روی چهار پین وسط قرار می گیرند (سازگاری با اتصالات telco voice ) .

 کد رنگ ها در استاندارد T568A                      

استاندارد T568A

موارد استفاده

متداولترین کاربرد یک کابل straight ، اتصال بین یک کامپیوتر و هاب /سوئیچ است(استاندارد T568B) . در چنین مواردی ، کامپیوتر مستقیما” به هاب و یا سوئیچ متصل شده که به صورت اتوماتیک و با استفاده از مداراتی خاص، کابل cross over می گردد .

آموزش برق ساختمان – رفع اتصالی


در صورت بروز اتصال کوتاه ، برق واحد ساختمانی قطع میگردد ، برای یافتن علت مراحل زیر را دنبال میکنیم:

 باید اول مطمئن بشوید که فیوز در اثر اتصالی افتاده و یا در اثر خرابی خود فیوز ، پایین آمده؟

لوازم مصرف کننده برقی مثل یخچال و تلویزیون و کامپیوتر و کلیه وسایل برقی و حتی سه راهی ها و محافظ ها را از پریز بکشید و بعد فیوز را بالا بزنید ببینید که فیوز فورا و بلافاصله  با صدای بلند قطع میشود و یا آرام و بدون صدا و پس از چند ثانیه قطع میگردد؟
در حالت اول اتصالی در سیمکشی برق ساختمان اتفاق افتاده است ، اما اگر حالت دوم بود پس به احتمال زیاد فیوز خرابه و باید آن را تعویض کرد. چنانچه بعد از خارج کردن لوازم برقی فیوز قطع نشد ، ایراد در یکی از لوازم مرف کننده ای بوده که الان به برق وصل نیست و میتوان با تست جداگانه وسیله معیوب را شناسایی کرد. یکی یکی وسایل و سه راهی ها را وصل کنید یکی از اونها فیوز را خواهد پراند و متوجه میشوید که مشکل در کجاست.

در صورت بروز اتصالی کوتاه باید سعی در رفع اتصال برق کرده و محل اتصالی را پیدا کنید، برای همین اگر سیستم برق ساختمان قدیمی است و تابلو برق ندارد و اتاقها و روشنایی و پریزها خط بندی نشدند و همه به یک خط جریان برق وصل هستند پیدا کردن اتصالی کمی دشوار میگردد.

لذا چنانچه با وجود جدا کردن وسایل از برق باز هم فیوز پس از وصل کردن پایین میرود نوبت به کلیدهای روشنایی میرسد. باید تمام کلیدهای لامپها را در حالت خاموش قرار دهید٬ حالا دوباره فیوز را وصل کنید اگر فیوز نپرید یکی یکی کلید لامپها را روشن کنید هر کدام از کلیدها که باعث پریدن فیوز شود همان کلید یا سرپیچ آن، مشکل دارد و باید تعمیر شود.

بعد از آن نوبت  پریزهاست که باید از سر خط یکی یکی بازشده و اتصالات آنها بررسی شود.برقکار ساختمان در تهران

اگر ساختمان به سیستم جدید برقکاری شده بود و تابلو برق داشت سراغ جعبه فیوزهای مینیاتوری بروید و تمام فیوزهای تابلو را پایین بدهید حالا فیوز کنتور را اگر پایین بود وصل کنید در صورتیکه فیوز پرید در سیمکشی برق اصلی که به طرف تابلوی کنتور واحد رفته اتصالی وجود دارد اما اگر فیوز وصل شد و پایین نزد دوباره سراغ تابلو بروید و اولین فیوز اصلی را بالا دهید. حالا یکی یکی فیوزها را وصل کنید هر فیوز که پرید میفهمید اتصالی مربوط به سیمکشی کدام قسمت از ساختمان است و به سراغ آن محل رفته و همان دو مرحله که قبلا توضیح داده شد(جدا کردن تمام وسایل و خاموش قرار دادن کلیدهای روشنایی) را در آن قسمت نیز انجام بدهید تا محل اتصالی را شناسایی کنید.

 

آموزش برق ساختمان – آیفونهای تصویری (VIDEO DOOR PHONE)

 سیستمهای ارتباطی هستند که ارتباط صوتی و تصویری بین فرد مراجعه کننده و افراد داخل ساختمان را برقرار میکننـد .در صـورت لـزوم میتوانند تصاویر را با کمک تجهیزات جانبی ذخیره نمایند. به طور کلی آیفونهای تصویری به دو نوع تقسیم میشوند :

۱. سیاه سفید ۲. رنگی

اجزای تشکیل دهنده آیفونهای تصویری :

۱. گوشی یا مانیتور : داخل واحد و معمولا نزدیک درب ساختمان نصب میشود که از یک تا چند پنل یا دوربین پشتیبانی میکند

۲. پانل : جلوی درب اصلی نصب میشود

۳. منبع تغذیه : داخل جعبه تقسیم نصب میشود . بهتر است در کمترین فاصله با قفل برقی قرار بگیرد

۴. قفل برقی : از سمت داخل و روی درب ورودی ساختمان نصب میشود

گوشی یا مانیتور( MONITOR ) بر دو نوع هستند : رنگی و سیاه سفید

برای نمایش تصویر در نوع سیاه سفید از لامـپ تـصویر و در نـوع رنگـی از LCD اسـتفاده میشود.

قسمتهای تشکیل دهنده مانیتور :

۱. گوشی دهنی : شامل بلندگو و میکروفن میباشد

۲. صفحه نمایش تصویر

۳. لامپ LED : نشانگر روشن بودن مانیتور

۴. کلید نمایش تصویر : با زدن آن بدون برداشتن گوشی میتـوان تـصویر مراجعـه کننده را مشاهده کرد

۵. کلید ارتباط داخلی : با فشردن آن میتوان با مانیتور دیگری ارتباط صوتی برقـرار کرد البته در صورت سیم کشی مربوطه

۶. کلید درب باز کن : با زدن آن قفل برقی عمل کرده و درب باز میشود

۷. کلیدهای تنظیم در مانیتورهای سیاه سفید در زیر قرار دارند و شامل : · کلید کشوئی تنظیم نور تصویر · کلیدکشوئی روشن و خاموش کردن مانیتور · کلید کشوئی تنظیم صدای زنگ در مانیتورهای رنگی معمولآ در بغل قرار دارند و شامل : · کلید تنظیم روشنائی تصویر BRIGHTNESS · کلید تنظیم رنگ تصویر COLOR · کلید روشن و خاموش کردن مانیتور · کلید تنظیم صدای زنگ

۸ . سیم و دو شاخه برق ۲۲۰ ولت : معمولآ مانیتورها به طور مـستقل از بـرق ۲۲۰ ولـت تغذیه میکنند

۹. نگهدارنده یا HOLDER : قطعه فلزی یا پلاستیکی است که به دیـوار پـیچ میـشود و مانیتور روی آن نصب میشود

۱۰. پینهای اتصال در پشت مانیتور : محل اتصال سیمهای پانـل و ارتبـاط داخلـی و حافظـه تصویری به مانیتور میباشد مشخصات فنی مانیتور رنگی COMMAX : · ولتاژ تغذیه ۲۲۰ ولت AC · توان مصرفی در حالت کار ۲۳ وات در حالت عادی ۵/۵ وات · رطوبت مجاز کمتر از %۹۰ · دمای کار از ۱۰- الی ۴۰+ سانتیگراد · صفحه تصویر LCD رنگی · زمان نمایش تصویر ۹۰ ثانیه کیلوگرم ۲/۵وزن ·

  • پانل جلوی درب( CAMERA ) در دو نوع رنگی و سیاه سفید هستند .

قسمتهای اصلی پانل :

۱. صفحه فلزی : از جنس آلومینیوم آلیاژی است

۲. دوربین : از نوع CCD یا CMOS است که وظیفه دریافت تصویر را بر عهده دارد و دارای دو نوع رنگی و سیاه سفید است لنز آن فیکس میباشد و تنها بـا تغییـر مکـان دوربین زاویه دید آن تغییر میتواند بکند

۳. شیشه محافظ لنز دوربین

LED .۴ های مادون قرمز : جهت دید دوربین در تاریکی مطلق

۵. بلندگوی پخش صدا 

  1. میکروفن برای انتقال صدا
  2. شستی زنگ به تعداد واحدها

۸. پیچهای مخصوص بستن پانل به قوطی آن به همراه آچار آلن همراه آن

۹. پیچهای تنظیم زاویه دوربین

۱۰. ترمینالهای اتصال سیم مانیتورها در پشت پانل

۱۱. سیم اتصال تغذیه ۱۲ ولت DC ۱۲.

  1. سیم اتصال به درب بازکن قسمتهای تشکیل دهنده

نصب پانل :

برای نصب پانل ابتدا باید قوطی آنرا داخل دیوار کار کذاشت و با گچ محکم کرد به طـوری که لبه بیرونی قوطی مماس با سطح دیوار باشد سپس سیمهای مربوط را به پانل اتصال داد و پانل را به قوطی پیچ کرد دقت شود که لاستیک دور پانل دقیقآ در جـای خـودش فـیکس شده باشد تا از نفوذ آب جلوگیری شود. معمولآ ارتفاع نصب دوربین ۱۴۵ سانتی متری از سطح زمین میباشد زاویه دید عمودی دوربین حدود ۵۵ درجه و زاویه دید افقی دوربین حدود ۶۸ درجه است

مشخصات فنی پانل :

  • ولتاژ کار ۱۲ ولت ۱۶۰ DC میلی آمپر
  • امپدانس تصویر ۳۰۰ اهم
  • اندازه CCD برای رنگی ۱/۴ اینچ وسیاه سفید ۱/۳ اینچ
  • حداقل روشنائی لازم برا دید در ۳۰ سانتی متری دوربین برای سیاه سفید ۰/۱لوکس و برای رنگی ۳ لوکس است

 قفل برقی :

وظیفه آن پس از اعمال ۱۲ ولت DC یا AC به آن باز کردن درب میباشد که دارای دو نوع میباشد :

۱. زنجیری

۲. بدون زنجیر(قفل برقی و مکانیکی در یک پک ارائه میشود)

منبع تغذیه :

منبع تغذیه استفاده شده در آیفونهای تصویری مانند آیفونهای صوتی اسـت دارای خروجـی ۱۲ ولت AC و DC است . خروجی AC برای تغذیه قفل برقی و خروجی DC مستقیمآ به سیمهای آبی و قرمـز پـشت پانل وصل میشود

حافظه تصویر : معرفی کلیدهای حافظه :

TIME .۱ : برای تنظیم تاریخ و زمان به همراه کلید REVIEW بکار میرود

RECORD .۲ : برای ضبط تصویر به صورت دستی بکار میرود

REVIEW .۳ : برای مشاهده تصاویر ضبط شده بکار میرود

AWAY .۴ : برای خاموش و روشن کردن حافظه بکار میرود در صورت پر شدن حافظه اولین عکس حذف میشود که به همراه حافظه موجود است را در جای خود در پشت و عکس جدید در جای آخر قرار میگیرد. برای اتصال حافظه به مانیتور میبایست سیم ۷ رشته ای مانیتور وصل نمود( بعد از خارج کردن جامپر پایه های ۳ و ۴ سیم کشی آیفونهای تصویری برای سیم کشی آیفونهای تصویری باید از هر واحد ۴ رشته سیم به پانل آمده باشد مگر در صورتی که بخواهیم آیفون صوتی را به آیفون تصویری تبدیل کنید بدون تعویض سیم کشی که در ادامه توضیح داده خواهد شد. در پشت مانیتور از بالا ۴ پین برای اتصال به پانل و ۴ پین وسط برای ارتباط داخلی و ۷ پین پایین برای حافظه تصویر وجود دارد ( در صورت عدم استفاده از حافظه تصویر میبایست پینهای ۳ و ۴ بوسیله جامپری که همراه مانیتور موجود است اتصال کوتاه شود ) .

به همراه هر مانیتور سوکت ۴ سیمه ارائه میشود که که رنگ سیمهای آن به ترتیب قرمز – آبی – زرد – سفید است . در ۴ پین بالایی پشت مانیتور شماره سیمهای آنرا به ترتیب از بالا ۲ – ۱- ۴-۳ در نظر بگیرید که  ۱=قرمز و ۲=آبی و ۳=زرد و ۴=سفید  میباشد .کلیه سوکتهای اتصال مانیتور و پانل طوری طراحی شده اند که به طور اشتباه جا نمیرود. بایستی دقیقآ سیمهای ۴ – ۳ – ۲ – ۱ هر مانیتور به قسمت سوئیچر پانل سمت زنگ همان واحد اتصال پیدا کند ( به وسیله سوکت ۴ سیمه ای که رنگ سیمهای آن نیز قرمز – آبی – زرد – سفید میباشد ) به این صورت که قرمز مانیتور به قرمز پانل و آبی مانیتور به آبی پانل و زردمانیتور به زردپانل و سفیدمانیتور به سفید پانل و بعد سوکت را در محل مربوطه قرار داد .

لازم به ذکر است که در بعضی از پانلها ( مثل تک واحدی ) برای اتصال سیمهای مانیتور به جای سوکت از پیچ استفاده شده است که باید به شماره آنها دقت شود .


  آموزش برق ساختمان

بازدیدها: 1764

دیدگاه‌تان را بنویسید: